เป็นที่ราบแอ่งกระทะ ล้อมรอบด้วยภูเขา มีแม่น้ำหลายสาย คือ น้ำปาย น้ำของ และน้ำแม่ปิงน้อย อีกทั้งมีลำห้วยอีกหลายสาย คือ ห้วยแม่เมือง ห้วยแม่เย็น และห้วยแม่ฮี้ เป็นอำเภอขนาดเล็กทางตอนเหนือของจังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นที่รู้จักกันดีในด้านความงามของธรรมชาติ
สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
กองแลน
นับเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งแรกเมื่อคุณเดินทางเข้าสู่เขตอำเภอปาย มีลักษณะเป็นภูเขาดินแดง ป่าไม้เต็งรังสลับป่าสน ด้านบนยอดเป็นหน้าผาสูงชันที่ถูกกัดเซาะ คล้าย แพะเมืองผีจังหวัดแพร่
อุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง
เป็นป่าไม้ที่สมบูรณ์ ภูเขาสูงชันสลับซับซ้อน เป็นต้นน้ำลำธาร มีทะเลหมอกที่สวยงามที่สุดแห่งหนึ่งของไทย ยิ่งท้องฟ้าในค่ำคืนฤดูหนาวจะได้สัมผัสกับทะเลดาวเต็มท้องฟ้า และในวันที่อากาศแจ่มใสสามารถมองเห็นเทือกดอยเชียงดาวทะลุหมอกขึ้นมา
น้ำตกหมอแปง
แบ่งเป็น 3 ชั้น สูงประมาณ 15 เมตร กว้างประมาณ 10 -15 เมตร มีน้ำไหลตลอดปี โดยเฉพาะในช่วยฤดูฝนจะสวยงามมาก และยังเป็นที่ตั้งของหมู่บ้านมูเซอแดง ซึ่งห่างจากหมู่บ้านมูเซอยะโป๊ เข้าไปประมาณ 500 เมตร ห่างจากปายประมาณ 9 กิโลเมตร
น้ำตกแม่เย็น
ตั้งอยู่ในอุทยานแห่งชาติห้วยน้ำดัง ที่เกิดจากลำห้วยแม่เย็นหลวง เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ มี 2 ชั้น สูงประมาณ 40 เมตร มีน้ำไหลตลอดปี ปกคลุมไปด้วยป่าดิบชั้น และโขดหิน ใช้เวลาเดินทางไป กลับประมาณ 8 กิโลเมตร
น้ำตกผาเสื่อ
เป็นน้ำตกที่ไหลลงมาจากน้ำตกแม่สะงาในพม่า มีด้วยกัน 6 ชั้น มีน้ำไหลตลอดปี เหมาะจะไปเที่ยวในช่วงเดือนกรกฎาคม ถึงกันยายน ซึ่งอยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ 26 กิโลเมตร อยู่ทางเดียวกันการเดินทางไปปางอุ๋ง
โป่งน้ำร้อนท่าป่าย
เป็นบ่อน้ำร้อน บริเวณกว้าง มีบ่อใหญ่สองบ่อ ลักษณะเป็นน้ำผุด บางจุดมีความร้อนสูงถึง 80 องศาเซลเซียส ตั้งอยู่ในป่าแม่ปายฝั่งซ้ายตอนบนของตำบลแม่ฮี้ทางเข้าบ้านท่าปาย
ห้วยจอกหลวง
อยู่บริเวณป่าแม่ยะ ตำบลแม่ฮี้ เป็นแหล่งอนุรักษ์ต้นน้ำห้วยจอกหลวง มีการปลูกไม้ดอกเมืองหนาวหลากหลายชนิด เหมาะแก่การท่องเที่ยวในฤดูหนาว อยู่ห่างจากปาย 43 กิโลเมตร
น้ำพุร้อนเมืองแปง
มีอุณภูมิสูงถึง 95 องศาเซลเซียส ลงแช่น้ำไม่ได้ จึงเหมาะมาเที่ยวในช่องฤดูหนาวเพื่อมารับความอบอุ่นจากน้ำพุร้อน ตั้งอยู่ใจกลางไร่นาของชุมชนบ้านเมืองแปงใกล้หน่วยพิทักษ์และรักษาป่าแม่ปิง ห่างจากปาย 35 กิโลเมตร
หมู่บ้านสันติชล
เป็นหมู่บ้านชาวจีนฮ่อ หรือ จีนยูนาน อพยพเข้ามา และมีการพัฒนาถิ่นฐานตามแนวทางพระราชดำริ เมื่อเดินทางมาถึงที่นี่จะได้สัมผัสกับวัฒนธรรมประเพณี การละเล่นต่างๆ วิถีชีวิตของชาวจีนยูนาน
